Plecaki przeciwlawinowe

Przygotowania do kupna plecaka ABS skłoniły mnie do pogłębienia wiedzy na temat tego sprzętu. Z zebranych notatek tworzę artykuł - może się komuś przyda ten zbiór informacji.

 

Filozofia systemów ABS została sformułowana przez ich pioniera, Petera Aschauera twórcy i właściciela firmy ABS – Lawinnen Airbag System. Opiera sięż na założeniu, że  „kto jest na wierzchu ten przeżyje”. Koncepcja ABS została wypracowana w latach 70 na podstawie spostrzeżenia, że myśliwi wyposażeni w duże plecaki i często niosący upolowaną zwierzynę zjeżdżali po małych lawinach deskowych nie ryzykując zasypania. Dzięki zwiększeniu swojej objętości zwiększali wyporność w lawinie. W ten właśnie sposób działają poduszki powietrzne plecaków ABS - po napełnieniu zwiększają objętość niosącego je człowieka. Tak więc system ABS zapobiega "utonięciu" w lawinie. Należy jednak pamiętać, że nie chroni on nas przed wszystkimi możliwymi konsekwencjami upadku z lawiną. Nie chroni przed obrażeniami mechanicznymi i nie pomaga też komuś, kto zostanie zepchany przez lawinę na płaski teren i zostanie zasypany śniegiem spadającym z góry.

 

 

Sposób działania

Airbagi, niezależnie od wybranego rodzaju, działają na podobnych podstawowych zasadach. Każda z nich wyposażona jest w  zbiornik sprężonego powietrza (niektóre mogą być uzupełniane samodzielnie w specjalnych punktach, inne muszą być każdorazowo wymieniane na nowe), który jest umieszczony wewnątrz systemu. Aby uruchomić system i uwolnić poduszkę sprężone powietrze musi zostać uwolnione z pojemnika poprzez pociągnięcie za uchwyt aktywujący, znajdujący się z przodu plecaka z airbagiem. Sprytnym rozwiązaniem jest zawór Venturiego. Sprężony gaz znajdujący się w butli swoim pędem zasysa przez ten zawór powietrze atmosferyczne, które napełnia poduszki. Dzięki temu nie trzeba nosić zapasu sprężonego powietrza potrzebnego do wypełnienia całości poduszek. Od pociągnięcia za uchwyt poduszka powinna nadmuchać się powietrzem w ciągu 3-5 sekund.

Nadmuchana poduszka pozwala utrzymać się na powierzchni lawiny dzięki zwiększeniu objętości a co za tym idzie wyporności człowieka. Im poduszka jest większa, tym wyżej ofiara lawiny się w niej znajdzie i mniejsza ilość śniegu ją zasypie.

 

Rodzaje poduszek

Poduszki dzielą się na dwa główne typy: jedno i dwukomorowe. Jednokomorowe zapewniają ochronę tyłu głowy i utrzymują ofiarę w pozycji pionowej. Może to jednak powodować częściowe zasypanie dolnej partii ciała.

Systemy posiadające dwie komory, znajdujące się bardziej z boków ciała, utrzymują ofiarę w powierzchni poziomej/równoległej do lawiny, dzięki temu ofiara ma większe pole widzenia i wie, co znajduje się z przodu.

Największą zaletą dwukomorowych systemów są dwie niezależne poduszki. Dzięki temu po uszkodzeniu jednej z nich np. kawałkiem lodu, czy wystającą gałęzią drzewa ofiara ma dalej szansę utrzymywać się na powierzchni.

 

Rodzaje systemów

Wśród systemów poduszek powietrznych wyróżniane są zintegrowane, ruchome i z wydzielonymi elementami bazowymi.

W systemach zintegrowanych poduszka powietrzna jest połączona bezpośrednio z plecakiem i uprzężą. Plecak w tym systemie ma określony rozmiar/objętość i nie ma możliwości zwiększenia/zmniejszenia jej.

Stacje bazowe to unikalny system wykorzystywany przez firmę ABS. Plecak i uprząż są połączone z poduszką powietrzną, ale plecak ma wymienną komorę. W zależności od potrzeb, można dopiąć mniejszy lub większy plecak (od 5 do 15 litrów).

W systemach ruchomych istnieje możliwość całkowitego wyjęcia z plecaka poduszki i systemu umożliwiającego napełnienie jej powietrzem. Dzięki temu można korzystać z plecaka także wtedy, gdy nie potrzebujemy ochrony przeciwlawinowej, np. w sezonie letnim. Może to powodować jednak szybsze zużywanie się materiałów w plecaku, ale w przypadku tego systemu można go włożyć do dowolnego innego kompatybilnego plecaka.

 

Zbiorniki na skompresowane powietrze

Współcześnie poduszki są wyposażone w jeden z dwóch rodzajów zbiorników zawierających sprężone powietrze. Pojemniki różnią się sposobem napełniania i krotnością użycia. Zbiorniki jednorazowe stosowane w plecakach ABS składają się z dwóch części, które tworzą element aktywacyjny. Element aktywacyjny składa się z uchwytu pirotechnicznego i stalowej butli ze sprężonym powietrzem. Obie te części są jednorazowego użytku i po uruchomieniu trzeba je wymienić. Nie mogą być one regenerowane/serwisowane we własnym zakresie. Konieczne jest ponowne naładowanie ich podczas procesu przemysłowego u producenta.

Plecaki BCA wyposażone są natomiast w zbiorniki na skompresowane powietrze, które mogą być wielokrotnie uzupełniane we własnym zakresie. Tego typu pojemniki można napełnić m.in. w sklepach ze sprzętem do nurkowania lub centrach paintballowych. Jest to istotne gdy podróżujemy liniami lotniczymi ograniczającymi przewożenie zbiorników ciśnieniowych (TSA gdy lecimi przez Stany). Ten rodzaj zbiorników posiada manometr - przyrząd do mierzenia ciśnienia, dzięki któremu przed każdym wyjściem w puch można sprawdzić, czy potrzebne jest uzupełnienie.

 

Eksploatacja i konserwacja

 

Decydując się na zakup systemu z poduszką powietrzną trzeba zapoznać się z instrukcją użytkowania tego sprzętu. Najlepiej choć raz wykonać próbę “na sucho”, żeby dowiedzieć się jak w rzeczywistości poduszka może zadziałać. Aktywacja poduszki powietrznej w kontrolowanym środowisku, pozwala poczuć jaka siła jest potrzebna do pociągnięcia za uchwyt, a także dźwięki i uczucia generowane przez napełnianie się poduszki powietrzem. W przypadku systemów ze zbiornikami na sprężone powietrze z funkcją samodzielnego doładowywania nalezy każdorazowo sprawdzać poziom ciśnienia. Poduszki należy utrzymywać całkowicie suche. Najlepiej po kązdym użyciu rozpakować plecak i dobrze go wysuzyć. Pomoże to uniknąć zawilgotnienia elementów, które w niższej temperaturze mogłyby zamarznąć i nie zadziałać prawidłowo w razie potrzeby.

Zalecane jest sprawdzenie co najmniej raz w roku, czy system działa sprawnie (uruchamiając go w kontrolowanych warunkach), a raz na 2-3 lata oddanie go do profesjonalnego serwisu w celu sprawdzenia, czy wszystkie jego części (paski od uprzęży, kable doprowadzjące powietrze ze zbiornika do poduszki itp.) są w dobrym stanie.

 

Bardzo ważna jest świadomość, że poduszki są tylko elementem wyposażenia awaryjnego, które pomaga przeżyć ofiarom lawin. Każda lawina jest zagrożeniem dla życia niezależnie od tego jaki sprzęt jest w posiadaniu ofiary dlatego należy zachować ostrożność i nie podejmować zbędnego ryzyka.  

 

 

Plecaki przeciwlawinowe
Dodano:
29.10.2013


Nasi partnerzy